Jak powinna wygl?da? umowa po?yczkowa?

Umowa jest esencjonalnym dokumentem potwierdzaj?cym zawarcie transakcji i b?dzie ona stanowi? równie? podstaw? potencjalnych przysz?ych roszcze? zarówno dla po?yczkodawcy, jak i po?yczkobiorcy. Internetowe chwilówki lub po?yczki ratalne stanowi? przedmiot umowy konsensualnej, czyli takiej, która uzgadniana jest przez obie strony. W rzeczywisto?ci jest jednak tak, ?e firma po?yczkowa narzuca ustalony przez siebie wzór, a konsensus polega jedynie na tym, czy po?yczkobiorca tak? umow? podpisze czy nie. Nie oznacza to, ?e taki umowy s? z?e, o ile s? zgodne z prawem i bezpo?rednio nie godz? w interesy po?yczkobiorcy.

Obowi?zkowe elementy umowy po?yczkowej

Co prawda, prawo dopuszcza mniejsz? lub wi?ksz? dowolno?? formy umowy, ale okre?la jednocze?nie elementy, które obowi?zkowo musz? znale?? si? w takim dokumencie i elementy, które nie mog? si? pojawi?. Jako ?e ró?nych firmach umowy mog? przybra? ró?n? form?, warto kierowa? si? poni?szymi wytycznymi podczas analizy dokumentu.

  • Strony umowy. Je?li chodzi o po?yczkodawc?, to oprócz danych osobowych i adresu zamieszkania, elementami identyfikuj?cymi b?d? tak?e numer PESEL i numer dokumentu to?samo?ci. Sprawd?my jednak, czy w umowie zosta?y zawarte równie? wszystkie dane dotycz?ce instytucji po?yczaj?cej, czyli numery NIP, KRS i REGON.
  • Przedmiot umowy. Powinien si? w tym zawrze? rodzaj po?yczki, jej wysoko?? oraz termin sp?aty bez wskazania konkretnej daty (np. po?yczka na 30 dni lub na 24 miesi?ce).
  • Czas trwania umowy. W umowie powinny zosta? konkretnie wskazane: dzie? jej zawarcia oraz termin sp?aty. Tym razem sporz?dzaj?cy umow? obowi?zany jej wskaza? konkretn? dat? dzienn? – w przypadku chwilówki nie wystarczy policzy? 30 dni od daty podpisania.
  • Koszty po?yczki. Koszty musz? by? rzeczywiste, nie wystarczy wymienienie ile procent wyniesie prowizja czy odsetki. Konieczne s? kwoty wyra?one w z?otych, jak te? wyra?ne oznaczenie ca?kowitej kwoty do sp?aty.
  • Zasady zwrotu po?yczki. W przypadku po?yczek online, sp?aty praktycznie w ka?dym przypadku nast?puje przez przelew bankowy. W niektórych przypadkach mo?liwe jest dokonanie sp?aty za po?rednictwem Banku Pocztowego lub placówki pocztowej (np. Aasa) lub pracownika firmy (Provident).
  • Wcze?niejsza sp?ata po?yczki. To prawo, które przys?uguje po?yczkodawcy bez wzgl?du na to, czy po?yczkodawca uj?? to w umowie czy nie, ale umowa powinna dok?adnie okre?la? w jaki sposób powinno to nast?pi?. Dokumenty nie zawieraj?ce tego punktu s? podejrzane.
  • Przed?u?enie okresu sp?aty. Rzecz jasna, nie wszystkie umowy b?d? zawiera? ten punkt. Je?li jednak firma dopuszcza mo?liwo?? przed?u?enia lub refinansowania, musi opisa? na jakich zasadach to nast?pi i jaki b?dzie koszt takiej us?ugi, a w przypadku refinansowania równie? wskaza? podmiot, który udzieli po?yczki.
  • Odst?pienie od umowy. Ka?dy po?yczkobiorca ma prawo odst?pi? od umowy po?yczki w ci?gu 14 dni. Obowi?zkiem firmy po?yczkowej jest o takim prawie poinformowa?.
  • Konsekwencje braku sp?aty. Zapisy umowy b?d? dotyczy? przede wszystkim kosztów takiego post?powania, ale równie? drogi, któr? firma po?yczkowa b?dzie post?powa? (monity, firma windykacyjna, post?powanie s?dowe).
  • Warunki wypowiedzenia umowy. Firmy po?yczkowe najcz??ciej wskazuj? dwie mo?liwo?ci wypowiedzenia umowy: niesp?acanie po?yczki oraz ra??ce k?amstwa podane we wniosku i dotycz?ce po?yczkobiorcy. Inne warunki wypowiedzenia umowy mog? by? niebezpieczne.
  • Ta klauzula zabezpiecza po?yczkobiorc?, na wypadek, gdyby po?yczkodawca nie wywi?zywa? si? ze swoich obowi?zków. Firma po?yczkowa musi wskaza? tryb post?powania w takim przypadku i mo?liwe sposoby zg?aszania reklamacji, a tak?e opisa? w jaki sposób reklamacje b?d? rozpatrzone.
  • Zabezpieczenie po?yczki. Zastaw lub gwarant, je?eli w po?yczce wyst?puj?.

Klauzule niedozwolone – te zapisy powinny by? alarmuj?ce

Przy podpisywaniu umowy, firma po?yczkowa stoi niejako na pozycji silniejszego, który mo?e narzuca? warunki. Nie s? jednak one nieograniczone, a po?yczkodawca musi dzia?a? wed?ug prawa, a w szczególno?ci zgodnie z ustaw? o ochronie konkurencji i konsumentów z 2016 roku. Wymienia ona klauzule niedozwolone, czyli takie które s? wyj?tkowo niekorzystne dla po?yczkobiorcy i niezgodne z etyk? prawn?. W ?wietle tych przepisów, po?yczkodawca nie musi by? zobowi?zany tymi przepisami, nawet je?li podpisa? umow?, w której wyst?puj?. Jakkolwiek, dochodzenie swoich praw jest ?mudne, wi?c lepiej takiej umowy w ogóle nie podpisywa?. Klauzule niedozwolone to:

  • Tabela minimalna op?at i prowizji. Prawo nak?ada obowi?zek informacji o kosztach maksymalnych, a nie przyk?adowych, która mo?e wprowadza? po?yczkobiorc? w b??d.
  • Bezwarunkowe wypowiedzenie umowy. Musi ono nast?pi? na podstawie konkretnych przes?anek. Nie mo?e by? dokonane jednostronnie, bez przyczyny i w dowolnym momencie.
  • Brak zapisu o obowi?zku informowania o zmianach w regulaminach.
  • Wskazanie zbyt wysokich kosztów windykacji.
  • Odno?niki do wewn?trznych regulaminów. Umowa powinna by? wyczerpuj?ca i zawiera? wszystkie potrzebne informacje. Odno?nik do regulaminu nie jest wi???cy prawnie.

Czytajmy umowy

Czytanie umowy pozwoli ustrzec si? przed niekorzystnymi dla siebie warunkami. Po?yczkodawca nie powinien mie? ?adnych w?tpliwo?ci w momencie podpisu. Je?li takowe si? pojawi?, najpro?ciej jest dopyta? u ?ród?a lub skonsultowa? tak? umow?. Czytanie umów to sposób nie tylko na to, by unikn?? krzywdz?cych zapisów, ale równie? na to, by nabra? wi?kszej ?wiadomo?ci dotycz?cej wagi zobowi?zania i mo?liwych konsekwencji braku sp?aty.