Oceń

Czy chwilówki można odziedziczyć w spadku?

Wyobraź sobie sytuację – całe życie jesteś oszczędnym i gospodarnym człowiekiem, stronisz od pożyczek i kredytów, nie żyjesz ponad stan. Starasz się przeliczać dwa razy każdą złotówkę, a w sytuacjach kryzysowych korzystasz z pieniędzy odłożonych na czarną godzinę. Aż tu nagle dowiadujesz się, że bliższa lub dalsza osoba z Twojej rodziny, której już nie ma, zostawiła po sobie spadek w postaci długów, które Ty teraz jesteś zmuszony spłacić. Jak wybrnąć z takiej sytuacji? Czy pożyczone pieniądze w banku, czy u Pożyczkodawcy można odziedziczyć?

Niemiła niespodzianka

Są dwie takie sytuacje, kiedy dowiadujemy się o długach kogoś z rodziny. Jedną z nich możemy przewidzieć, jeśli ta osoba jest nam szczególnie bliska i mamy z nią kontakt na co dzień i wiemy, czy bierze pożyczki, czy nie. Druga sytuacja to, kiedy łączą nas jedynie więzy krwi z wujkiem, ciocią, kuzynem, a o długach dowiadujemy się wraz z chwilą jego śmierci.

 

Spadek dziedziczymy nie tylko po najbliższych członkach rodziny, takich jak dziadkach czy rodzicach, ale również po najdalszym w linii kuzynostwie. Dlatego tak odziedziczony dług jest najczęściej dla nas wielkim zaskoczeniem i niemiłą niespodzianką. Jak to, nie mieliśmy kontaktu z naszą kuzynką od kilkudziesięciu lat, aż tu nagle mamy spłacać jej długi?! Dużo osób wypiera tę myśl i twierdzi, że to ich nie dotyczy, co niestety, w konsekwencji braku działania (złożenia stosownego oświadczenia w postaci aktu notarialnego), prowadzi do dziedziczenia długów.

Jak wygląda dziedziczenie długów?

Długi to inaczej część spadku, który otrzymujemy od osób będących członkami naszej rodziny. Spadkiem mogą być zarówno aktywa jak np. mieszkanie czy gotówka oraz pasywa, czyli długi zmarłego. Niestety nie ma możliwości przyjęcia części spadku jak np. domu, a odrzucenia samych długów np. niespłaconych pożyczek wraz z odsetkami.
Warunkiem dziedziczenia spadku są łączące nas więzy krwi, więc jeśli jesteśmy w związku małżeńskim, spadek dziedziczy tylko jedna ze stron, żoną bądź mąż, z którego rodziny jest zmarły dłużnik.

 

Na przykładzie – jak można odziedziczyć spadek po dawno zapomnianym kuzynie? Umiera kuzyn, czyli syn brata naszego ojca, który pozostawił w spadku same zobowiązania finansowe wobec banku czy firm pożyczkowych wraz z odsetkami. Kuzyn był kawalerem, ale miał jedno nieślubne dziecko. Matka dziecka, znając sytuację materialną jego ojca, odrzuciła przez sąd (dziecko do 18 r. ż.) i notariusza długi po zmarłym Spadkodawcy. Następni w kolejce są rodzice zmarłego, dziadkowie, rodzeństwo rodziców zmarłego oraz ich dzieci i wnuki, w tym również dziecko nienarodzone, którego istnienie u kobiety ciężarnej, w czasie śmierci Spadkodawcy, jest już potwierdzone.

 

Każdy kolejno z członków rodziny zmarłego dłużnika, otrzymuje równo czas 6 miesięcy od momentu otrzymania informacji o jego kolejności w dziedziczeniu spadku na złożenie oświadczenia u notariusza, będącego niepodważalnym dokumentem na wyłączenie go z dziedziczenia.

Przyjęcie lub odrzucenie spadku, w tym długów

Spadkobierca ma zawsze dwie, dowolne możliwości – może spadek przyjąć w całości (przyjęcie proste lub przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) lub go całkowicie odrzucić. Aby tego dokonać, Spadkobierca musi złożyć stosowane oświadczenie o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, w tym długów, w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się powołaniu do niego. Najczęściej termin ten liczony jest od daty, kiedy Spadkobierca otrzymał informację (również słowną) o śmierci Spadkodawcy. Brak takiego oświadczenia w określonym terminie uznawane jest automatycznie za przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli również z długami do spłacenia.

 

Oświadczenie takie składa się przed sądem lub przed notariuszem w formie pisemnej bądź ustnej. Spadkobierca, który tego dokonał w określonym dla niego czasie pół roku od terminu dowiedzenia się o dziedziczeniu, zostaje wyłączony z całej procedury, a dowodem jest dla niego najczęściej akt notarialny lub decyzja sądu. Sytuacja nieco się komplikuję w przypadku dzieci nieletnich, w których imieniu to rodzice odrzucają spadek.

 

Konieczne w tym przypadku jest otrzymanie zgody w postaci wyroku sądu dla nieletnich, właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Dopiero, posiadając taki dokument, można udać się do notariusza, aby dokończyć procedurę i złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku przez dziecko. Ważne jest, że w całym tym procesie uczestniczą oboje rodziców, chyba że jedno z nich ma ograniczoną władzę rodzicielską. Również ze względu na różny czas oczekiwania na rozprawę w sądzie, okres pół roku na odrzucenie spadku zostaje zawieszony, aż do momentu otrzymania wyroku.
Po złożeniu stosownego oświadczenia Spadkobierca jest traktowany tak, jakby nie dożył momentu otwarcia spadku, a w jego miejsce wchodzą następni zstępni z rodziny zmarłego.

Długi są dziedziczne

Niestety, długi nie umierają wraz z dłużnikiem i są dziedziczone. Przechodzą one jako spadek nie tylko na najbliższą rodzinę, która często zna sytuację finansową zmarłego i zrzeka się długów od razu zawczasu, ale również na dalszych krewnych, którzy zostają zaskoczeni tym faktem.

 

Spadek, w tym długi można odziedziczyć na dwa sposoby – przyjąć całość po zmarłym albo z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. W tym drugim przypadku sytuacja komplikuje się, gdy jest więcej Spadkobierców niż jeden, bo musi wtedy dojść do spisania inwentarza, a długi (pasywa) spłaca się tylko do wysokości aktywów spadku.
Trzecią opcją jest całkowite zrzeknięcie się spadku wraz z długami u notariusza lub przed sądem albo i przed sądem i u notariusza jak mamy do czynienia z osobą nieletnią.

 

Niezależnie od rodzaju i wysokości długów – czy to jednorazowy kredyt bankowy na kilkadziesiąt tysięcy złotych czy kilka chwilówek na mniejsze kwoty, każdy spadek (dług) trzeba odrzucić w określony ściśle sposób i określonym terminie 6 miesięcy.