Oceń

Jak zastrzec dowód osobisty, by było to skuteczne?

Zagubienie dowodu tożsamości to zawsze poważny problem, nie tylko dlatego, że wyrobienie nowych dokumentów zajmuje sporo czasu i fatygi. Kolejnym problemem, z którym może spotkać się posiadacz zagubionego dowodu, jest kradzież tożsamości. Nie jest to zagrożenie mgliste i znane tylko z mediów – groźba podszycia się pod kogoś innego i wyłudzenia kredytu jest niestety realna. Tym bardziej w dobie popularności pożyczek online, które można zaciągnąć bez wychodzenia z domu i osobistego kontaktu z pożyczkodawcą. Dlatego tak ważne jest, by jak najszybciej podjąć konkretne działania, które pozwolą uchronić się przed działalnością nieuczciwych ludzi.

Zgłoszenie utraty dowodu tożsamości na policji

Jednym z pierwszych kroków, jakie powinien podjąć posiadacz zaginionego dowodu osobistego, jest zgłoszenie jego utraty w najbliższej placówce policji. Nie jest to jednak krok wystarczający – wniesienie odpowiedniego zgłoszenia nie wycofuje danego dokumentu z obiegu, a jedynie informuje organy państwowe o takim fakcie. Mimo zgłoszenia, dowód osobisty dalej może posłużyć nieuczciwym osobom, by starać się o pożyczkę lub kredyt.

Nawet jeśli ten krok jest pozornie nieskuteczny, nie należy go pomijać. Posiadanie potwierdzenia faktu utraty dokumentu może posłużyć bowiem jako dowód niewinności w momencie, gdyby jednak komuś udało się otrzymać finansowanie na skradziony dowód. Pamiętać należy również o tym, że często kradzież dokumentu nie jest przeprowadzana na chybił-trafił, a złodzieje tożsamości działają według ustalonego wcześniej planu i mają upatrzone ofiary. Mogą więc działać bardzo szybko i zdążyć z zaciągnięciem pożyczki, jeszcze zanim właściciel dowodu dowie się o utracie dokumentu i go zastrzeże. Dlatego zgłoszenie się na policję nie powinno być krokiem pierwszym, ale odbyć się dopiero po zastrzeżeniu dowodu osobistego.

Zastrzeżenie dowodu osobistego w BIK

Posiadanie osobistego profilu w serwisie Biura Informacji Kredytowej może przysłużyć się nie tylko w przypadku, kiedy potrzebuje się sprawdzić swoją historię kredytową i ocenić szanse na uzyskanie finansowania. Bezpłatne raporty, w ramach tzw. informacji ustawowej, to tylko jedna z usług oferowanych przez BIK. Co więcej, w ramach posiadanego konta (zob.: „Jak założyć konto i korzystać z usług BIK?”) można skorzystać z płatnej usługi Alertów lub bezpłatnie zastrzec dowód osobisty w bazie danych. Będzie to sygnał świadczący o tym, iż osoba dokonująca zastrzeżenia nie chce i nie planuje w przyszłości zaciągnąć żadnego zobowiązania. Jest to o tyle ważne, że zastrzeżenie niekoniecznie musi dotyczyć dokumentu zgubionego lub skradzionego. Może to być po prostu „dmuchanie na zimne” – zastrzeżony w BIK dowód osobisty może być dalej użytkowany w każdy inny sposób.

Prawie wszystkie instytucje finansowe – banki, SKOK-i, a także większość firm pożyczkowych – współpracuje z BIK w celu dokonania analizy zdolności kredytowej przyszłego kredyto- lub pożyczkobiorcy. Nie mają jednak bezpośredniego dostępu do bazy danych, a jedynie mogą wysyłać zapytania, na mocy których otrzymują szczegółowe raporty dotyczące historii kredytowej ich klienta. Jeśli dana osoba skorzystała z zastrzeżenia dowodu osobistego, a w jej imieniu do BIK wpłynie zapytanie kredytowe, bank lub inna instytucja zostaną o tym powiadomione.

System Dokumenty Zastrzeżone

Ten system prowadzony jest przez Związek Banków Polskich i ma działanie ogólnopolskie. W odróżnieniu jednak od bazy BIK można w nim zastrzec jedynie dokument skradziony lub zgubiony – może to być dowód osobisty lub paszport. Co ważne, informacja o zastrzeżeniu dokumentu tożsamości dotrze w ten sposób nie tylko do instytucji finansowych, ale również do dostawców innych usług – np. operatorów telefonii komórkowych. W ten sposób właściciel utraconego dokumentu nie musi obawiać się, że ktoś nieuczciwy zamówi w jego imieniu abonament telefoniczny lub inne, powiązane usługi.

Odzyskanie dowodu to tylko pozorne bezpieczeństwo

Często zdarza się, że zgubione dokumenty za pomocą uczciwego znalazcy trafiają z powrotem do ich właściciela. To duża ulga, która najczęściej oznacza zaniechanie dalszych kroków. Niestety, nawet w takim przypadku nie należy odstępować od działań zaradczych. Nie można bowiem przewidzieć, czy zwrócenie dowodu osobistego nie miało na celu wyłącznie uśpienia czujności właściciela i powstrzymania go od zastrzeżenia dowodu. Znalazca już wszedł w posiadanie najważniejszych danych zawartych w dowodzie i mógł posłużyć się nimi do wzięcia pożyczki internetowej lub do wyrobienia fałszywego dokumentu na takie same dane.

W każdym wypadku zalecana jest więc nadzwyczajna ostrożność. Oprócz zgłoszenia na policję poleca się również powiadomienie banku, którego jest się stałym klientem (niektóre banki dopuszczają możliwość zastrzeżenia dowodu internetowo). Co ważne, dowód można zastrzec również w innym banku, z którym nie jest się związanym (często za dodatkową opłatą). Takie działanie jest jednak czasochłonne i niekoniecznie musi przynieść oczekiwany skutek. Tę funkcję lepiej spełnia zastrzeżenie dokumentu w bazach ogólnopolskich i zachowanie ostrożności na przyszłość.